Artykuł osiemnasty to pełnometrażowy film dokumentalny, w którym pytamy, dlaczego w Polsce nie udało się wprowadzić prawa umożliwiającego formalizację związków osób tej samej płci. Mimo 25 lat wolności i demokracji osoby nieheteroseksualne nadal spotykają się z dyskryminacją, a politycy nie traktują ich problemów poważnie. Brak możliwości zawarcia związku partnerskiego lub małżeństwa nie tylko utrudnia im zwykłe codzienne funkcjonowanie, ale też jest dla nich potwierdzeniem, że we własnej ojczyźnie są obywatelami drugiej kategorii. Tytuł filmu nawiązuje do artykułu 18 Konstytucji RP, zgodnie z którym ochronie podlega małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, co dla wielu przeciwników formalizacji związków jednopłciowych jest równoznaczne z brakiem możliwości jakiegokolwiek uregulowania tej kwestii.
Article 18 of the Polish Constitution talks about the protection of marriage as a union between a man and a woman. This fact has been used as a weapon by those in Poland who are opposed to formalizing same-sex unions. After a quarter century of freedom, not only are same-sex marriages still prohibited, but there hasn’t been any sort of regulation of civil unions whatsoever. In his film, Bartosz Staszewski tries to find out why this is the case. In addition to giving a voice to activists and experts, he creates a portrait of gay and lesbian couples and raises awareness among the wider public about the kind of problems that this sort of systemic discrimination creates for them. How it fundamentally negates their right to a decent and safe life. And how much it says about contemporary Poland. This first film chronicle about the debate on same-sex relationships in Poland was financed by individual contributions. While it is entirely apolitical, it painfully exposes the lack of substance in Polish politics.
Film powstał dzięki rekordowej zbiórce publicznej sfinansowanej społecznie i jest pierwszym tego typu filmem w Polsce.
Twórcy Artykułu osiemnastego głosem ekspertów, działaczy społecznych oraz par gejów i lesbijek starają się pokazać, że prawo do małżeństwa to przede wszystkim prawo do bezpiecznego i godnego życia, które należy się nam wszystkim. Dotychczas w dyskusjach na ten temat zabrakło merytorycznych argumentów. Podejmujemy temat trudny, ale zarazem bardzo istotny dla dużej części polskiego społeczeństwa – podkreśla Bartosz Staszewski, reżyser Artykułu osiemnastego i dodaje - Zadajemy niewygodne pytania, szukając odpowiedzi na pytanie dlaczego prawa par gejów i lesbijek wzbudzają w Polsce tak wielki opór.
Jednak Artykuł osiemnasty, będący niezależną produkcją kierowaną do dystrybucji telewizyjnej i festiwalowej, to nie tylko kronika debaty na temat związków par jednej płci w Polsce - to również diagnoza współczesnej Polski w wymiarze politycznym, medialnym i społecznym.
Pełna lista osób które wystąpiły w filmie:
prof. Ewa Łętowska, prof. Monika Płatek, prof. Maria Szyszkowska, prof. Zbigniew Lew-Starowicz, dr Adam Bodnar, prof. Jacek Kochanowski, dr Marcin Górski, Renata Kim, Eliza Michalik, Tomasz Raczek, Jacek Dehnel, Agnieszka Holland, Renata Kim, Bartosz Żurawiecki, Piotr Pacewicz, Uschi Pawlik, Aleksandra Muzińska, Yga Kostrzewa.
W ramach prac nad projektem wywiadu dodatkowo udzielili: dr hab. Jakub Urbanik, dr Jonna Mizielińśka, Radek Oliwa, Łukasz Pakuła, dr Krzysztof Charamsa, prof. Bożena Keff oraz dr Alicja Długołęcka.

Od lewej Hubert Sobecki, Bartosz Staszewski, Sławomir Wodzyński, Magłorzata Rawińska, Ewa Tomaszewicz, Inga Pawłowska

Warsaw LGBT Film Festival
Poland 
April 21, 2017 
National premiere 
Official selection
WATCH DOCS. Human Rights in Film Festival
Poland 
September 28, 2017 
Official Selection
SERILE FILMULUI GAY International Film festival
Romania 
November 18, 2017 
World Premiere 
Best Documentary Award, Public Choice Award for Best Documentary
LET'S CEE Film Festival
Austria 
April 17, 2018 
Official Selection
Wicked Queer: The Boston LGBT Film Festival (2018)
United States 
Official Selection
KASHISH Mumbai International Queer Film Festival (2018)
India  
Official Selection
Respect Belfast Human Rights Film Festival​​​​​​​ (2018)
United Kindgdom
Screening
Back to Top